تأليف كرده بوده است و اين تأييد مىكند همان حدس را كه در اين مقدمه به آن اشاره شد كه مؤلف ( ره ) سابقا تمايل بمشرب و مذاق حكمت و فلسفه داشته است و در آن زمان محبوب القلوب را تأليف كرده است سپس از آن مذاق و مشرب برگشته و در سلك علماى حديث منخرط شده و مشرب و مذاق اين دسته را اختيار كرده است و اللَّه العالم بحقيقة الحال . صاحب ذريعه نسبت به اين كتاب در حرف « راء » چنين گفته : « رسالة فى عالم المثال للمولى قطب الدين محمد بن على الشّريف الديلمىّ اللاهجى المعاصر للشيخ الحرّ ذكره فى الامل و هو الاشكورى مؤلف محبوب القلوب » . و در حرف « فاء » كه هنوز بچاپ نرسيده « 1 » چنين گفته : فانوس الخيال فى تحقيق وجود عالم المثال يشتمل على ثمانية آلاف بيت تأليف قطب الدين محمد بن على الشريف الديلمىّ اللاهجىّ ، نسخة منه موجودة فى النجف فى مكتبة الشيخ على كاشف الغطاء و تاريخ كتابتها 1077 و فى هامش الكتاب حواش من المؤلف مختومة بلفظ « منه » و يلوح من النسخة انّها به خط المؤلف . نگارنده گويد : يك نسخه نيز ازين كتاب در كتابخانهء ملى حاجى حسين آقا ملك در طهران موجود است كه مشتمل است بر 55 و رق بقطع وزيرى كوچك و تاريخ كتابت آن طبق عبارت كاتب اينست : فرغت من تسويدها فى سنة تسعة عشر بعد الالف و ثلاثمائة 1319 ( رجوع شود بشمارهء 1615 آن كتابخانه ) . پوشيده نماناد كه نام « فانوس خيال » كه مؤلف ( ره ) آن را براى اين كتاب اختيار كرده است نام فانوس خاصّى است كه مصوّر بصور بوده باشد ، در بهار عجم گفته : فانوس خيال و فانوس خيالى فانوسى باشد كه صورتها و پيكرها در آن تعبيه

--> ( 1 ) - دوست عزيزم آقاى على نقى منزوى پسر مؤلف ذريعه محصل عبارت را برايم نقل كردند .